Archiwum miesiąca: maj 2020

Stres jako czynnik ryzyka chorób układu krążenia

„Stres to rodzaj szczególnej transakcji między człowiekiem i jego środowiskiem zewnętrznym lub wewnętrznym, ocenianej przez człowieka jako zagrażająca, szkodliwa lub stanowiąca wyzwanie ze względu na istotne dla niego cele, wartości, systemy przekonań i poczucie dobrostanu” [9].

Ocenienie danej sytuacji jako stresującej zależy m.in. od tego, czy jednostka dysponuje umiejętnościami radzenia sobie w tzw. sytuacjach trudnych. Moos i Billings na podstawie danych z literatury przedmiotu wyodrębnili 3 kategorie radzenia sobie ze stresem.

  1. Skoncentrowanie na sytuacji trudnej w celu oceny jej osobistego znaczenia,
  2. Skoncentrowanie na problemie w celu wyeliminowania lub zmiany źródła stresu,
  3. Radzenie sobie z emocjami powstałymi wskutek stresu w celu zachowania równowagi emocjonalnej [16].

W wielu publikacjach spotyka się opinię, że radzenie sobie ze stresem, na który poniekąd skazani jesteśmy we współczesnych czasach, ułatwia aktywność ruchowa. Aktywność ruchowa wynikająca z potrzeb i motywów współczesnego człowieka do samorealizowania się w stylu życia „czynnym i innowacyjnym” ma naturalne walory zdrowotne – profilaktyczne  i antystresowe [33].

Nadmierne obciążenie stresem, jak i nawracające silne przeżycia „stresowe” są traktowane przez naukę, jako przyczyna ogromnej liczby chorób psychosomatycznych,                 do których można zaliczyć m.in. choroby układu krążenia. Odczuwany w związku ze stresem dyskomfort (presja, silne przygnębienie, bezsenność) objawia się często, zwłaszcza u ludzi najstarszych, poczuciem niezdolności do sprostania wymogom codzienności [26].


[9] Dolińska – Zygmunt G. (red.): Elementy psychologii zdrowia; Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1996.

[16] Heszen – Niejodek I., Sęk H. (red.): Psychologia zdrowia; PWN Warszawa 1997.

[26] Ostrowska A.: Styl życia a zdrowie; wyd. IFiS PAN; Warszawa, 1999.

[33] Sękowska L.: Styl życia, a choroby cywilizacyjne; Rocznik Naukowy Ido – Ruch dla Kultury 2004,4,233-244.